21 भारतीय अर्थव्यवस्थेतील, 2004-05 नंतर दिसून येणारा मोठा बदल म्हणजे भारतीय शेतीतील कमी होत जाणारी शेतमजुरांची संख्या, याला कोणत्या प्रकारचा बदल म्हणता येईल ?
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
एमपीएससी गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 PAGE NO - 3 / 10
सराव प्रश्न क्रमांक : 21 ते 30
22 मौद्रिक धोरणाच्या संख्यात्मक साधनांची त्याच्या संबंधित उद्धिष्टांशी जुळणी करा.
| संख्यात्मक साधने | उद्धिष्ट्ये |
|---|---|
|
A.
बँकदर
|
i.
RBI कडे ठराविक किमान रक्कम राखीव ठेवणे
|
|
B.
रोख राखीव गुणोत्तर
|
ii.
RBI द्वारे पात्र रोख्यांची खरेदी-विक्री
|
|
C.
वैधानिक रोखता प्रमाण
|
iii.
पुनर्वटन दर
|
|
D.
खुल्या बाजारातील उलाढाल
|
iv.
RBI कडे रोख, सोने आणि रोख्यांच्या स्वरूपात तरल मालमत्ता ठेवणे
|
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
23 भारतात राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मापन करतांना कोणत्या मर्यादा/अडचणी निर्माण होतात ?
- i. उत्पन्न वाटणीच्या आकडेवारीचा अभाव.
- ii. न नोंदवीलेले बेकायदेशीर उत्पन्न.
- iii. मौद्रिक क्षेत्राचे उत्पादन.
- iv. लहान उत्पादकांच्या उत्पन्नाविषयी सांख्यिकी उपलब्ध नसणे.
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
24 डॉ. एस. महेंद्र देव आणि सी. रवी यांनी दारिद्र्यरेषेखालील लोकसंख्येची गणना _____ या खर्चाच्या आधारे करण्याचा प्रयत्न केला आहे.
- i. कपडे
- ii. आरोग्य
- iii. ऊर्जा उपभोग
- iv. शिक्षण
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
25 'लोकसंख्येचा लाभांश' या संकल्पनेत लाभांश काय आहे ?
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
26 अर्थसंकल्पातील विकासेतर खर्चामधे खालीलपैकी कशाचा समावेश होतो ?
- i. पेन्शन
- ii. व्याजाची परतफेड
- iii. शिक्षण
- iv. प्रशासकीय सेवा
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
27 खालील विधाने विचारात घ्या, व बरोबर विधान /ने असलेला पर्याय निवडा.
- i. राष्ट्रीय उत्पन्न ही एक साठा संकल्पना आहे.
- ii. स्थूल राष्ट्रीय उत्पन्नातून घसारा वजा केल्यास जी राष्ट्रीय उत्पन्नाची रक्कम मिळते तिला निव्वळ राष्ट्रीय उत्पन्न असे म्हणतात.
- iii. राष्ट्रीय उत्पन्नाचे मोजमाप करताना वस्तु व सेवांच्या उत्पादनाचे दुहेरी मोजमाप टाळले जाते.
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
28 खालील विधाने विचारात घ्या, व बरोबर विधान /ने असलेला पर्याय निवडा.
- i. 2023-24 या कालावधीत औद्योगिक उत्पादनाच्या निर्देशांकानुसार औद्योगिक उत्पादन 5.8 टक्क्यांनी वाढले आहे.
- ii. कोळसा उत्पादनाच्या विस्तारामुळे 2023-24 मध्ये खाण क्षेत्राच्या निर्देशांकाने वर्षभरात 13 टक्के वाढ नोंदविली.
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
29 खालील विधानांचा विचार करा व योग्य पर्याय निवडा.
- i. ग्रामीण युवकांना स्वयंरोजगारासाठी प्रशिक्षण देणारी (TRYSEM) योजना 15 ऑगस्ट 1979 पासून सुरू करण्यात आली.
- ii. राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार कार्यक्रम 1990 पासून सुरू करण्यात आला.
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )
30 प्राथमिक तूट म्हणजे काय ?
( संदर्भ : गट-ब (अराजपत्रित) सेवा संयुक्त पूर्व परीक्षा 2026 )